• Home
• Nieuws
• Wetsvoorstel Zelfstandigenwet: komt er meer duidelijkheid?

Wetsvoorstel Zelfstandigenwet: komt er meer duidelijkheid?

Al jarenlang wordt er gediscussieerd over de beste manier om schijnzelfstandigheid aan te pakken. Omdat de lijn tussen ondernemerschap en dienstverband vaak erg dun is en de ontwikkeling van nieuwe werkvormen razendsnel gaat, laat de afbakening daarvan zich moeilijk vatten in regelgeving. Ook is er een continu spanningsveld tussen het bieden van flexibiliteit voor ondernemers aan de ene kant en de bescherming van zzp’ers tegen uitbuiting aan de andere kant.

Na de Wet DBA en de VBAR gooit het nieuwe kabinet het dit keer over een andere boeg. Met de Zelfstandigenwet wordt de arbeidsmarkt een nieuw kader geboden om te bepalen wanneer een zzp’er wél als zelfstandige voor een opdrachtgever kan werken.

Nieuwe wetgeving, nieuwe doelen?

Net als de voorgaande wetgeving is de Zelfstandigenwet bedoeld om rechtszekerheid te bieden aan zzp’ers en opdrachtgevers. Voor de basis daarvan is met een schuin oog gekeken naar het model van onze Belgische buren, waar dat is gelukt met simpele en uitvoerbare regels. Met het afbouwen van fiscale voordelen en een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioenvoorziening voor zzp’ers is de focus op het creëren van een gelijk speelveld in stand gebleven.

Anders dan de eerdere wetgeving biedt de Zelfstandigenwet nu wel uitdrukkelijk ruimte aan de behoefte aan autonomie van een grote groep zelfstandigen. Vrijheid en onafhankelijkheid is voor werkenden immers vaak de voornaamste reden om als zzp’er aan de slag te gaan en velen van hen kunnen hiermee een goed belegde boterham verdienen. Zij worden juist in hun vrijheid gehinderd als opdrachtgevers geen risico’s willen lopen op het achteraf kwalificeren van de werkrelatie als een dienstverband, met alle financiële gevolgen van dien.

Gewijzigd toetsingskader

De nieuwe Zelfstandigenwet kijkt dan ook niet naar omstandigheden die wijzen op een dienstverband, maar legt juist vast wanneer iemand voor de wet géén werknemer is. Dit gebeurt onder andere aan de hand van twee toetsen: de zelfstandigheidstoets en de werkrelatietoets. Voldoe je aan de criteria van deze toetsen, dan is er geen sprake van een dienstverband.

De zelfstandigheidstoets omvat een vijftal voorwaarden waarmee je kunt bewijzen dat je ondernemer bent. Er wordt getoetst of je ondernemersrisico loopt, je zakelijke administratie op orde is, je extern zichtbaar bent als ondernemer en of je een vangnet hebt geregeld voor arbeidsongeschiktheid en pensioen.
Met de werkrelatietoets wordt in 4 stappen gecontroleerd of de samenwerking geen verkapt dienstverband is.

Er wordt hierbij gekeken naar de mate van vrijheid bij het inrichten van het werk en de werktijden, hoe de controle door de opdrachtgever op het werk plaatsvindt en welke bedoeling de partijen hebben bij het aangaan van de werkrelatie. De partijbedoeling, die eerder niet relevant was voor de beoordeling van de arbeidsrelatie, geldt nu juist wel als criterium voor de toetsing. De “inbedding” van het werk in de organisatie van de opdrachtgever speelt in het wetsvoorstel geen rol meer bij deze toets.

Rechtsvermoeden en Commissie

Het rechtsvermoeden uit de wet VBAR voor laagbetaalde zzp’ers blijft bestaan. In sectoren waar het risico op schijnzelfstandigheid verhoogd is, kunnen aanvullende of strengere criteria gelden. Hiermee wordt het mogelijk om bij sectoren met een verhoogd risico op schijnzelfstandigheid passende maatregelen te treffen. Zo geldt er in België voor Bouw-, Bewakings- en Schoonmaakbranche een extra sectoraal rechtsvermoeden.

Tot slot wordt met de nieuwe wet beoogd om een Commissie op te richten, waarvan werkenden en opdrachtgevers vooraf duidelijkheid kunnen verkrijgen over hun werkrelatie. Omdat de oordelen bindend zijn voor de Belastingdienst, de pensioenfondsen en UWV, zou dit tot meer rechtszekerheid moeten leiden en zou de druk rond de schijnzelfstandigheid moeten afnemen. Dit heeft veel weg van de oude Verklaring Arbeidsrelatie (VAR), waar in 2016 afscheid van is genomen.

Wilt u meer weten over het werken met of als zelfstandige(n)?

Heeft u vragen over arbeidsrecht of zzp-wetgeving? Neem vrijblijvend contact op met ons via onderstaand contactformulier of bel ons op 078-200 13 14. Wij laten u dan meteen weten wat NewBaze voor u kan betekenen!